So sánh báo giá quà in logo cho công bằng nghĩa là đưa mọi báo giá về cùng một mặt bằng trước khi nhìn vào tổng tiền: cùng vật phẩm, cùng số lượng, cùng số vị trí và số màu in, cùng cách đóng gói, cùng điểm giao, và cùng một cách tính thuế. Chỉ khi đó con số cuối mới so được với nhau.
Ba xưởng gửi về ba bảng trình bày ba kiểu: nơi gộp hết vào một đơn giá, nơi tách mười dòng, nơi ghi “chưa gồm phí phát sinh”. Bài này đi qua từng dòng thường có trong báo giá, chỉ cách dựng một bảng đối chiếu đơn giản, những câu nên hỏi lại, và cách chốt báo giá thành văn bản để tránh tranh cãi về sau. Mọi con số trong bài là ví dụ giả định, tuỳ xưởng.
Vì sao cùng một món mà báo giá chênh nhau
Chênh lệch giá giữa các xưởng có ba nguồn chính. Nguồn thứ nhất là vật phẩm thật sự khác nhau dù cùng tên: bình giữ nhiệt có thể khác độ dày thép, khác lớp sơn, khác nắp; túi vải có thể khác định lượng vải và kiểu may quai. Nguồn thứ hai là phần dịch vụ đi kèm được tính hay không: có nơi đã gồm hộp và giao trong nội thành, có nơi chỉ tính hàng trần nhận tại xưởng. Nguồn thứ ba mới là chênh lệch thật về hiệu quả sản xuất và lợi nhuận của từng xưởng.
Người phụ trách thường chỉ nhìn được nguồn thứ ba, vì nó hiện ra ở tổng tiền. Nhưng hai nguồn đầu thường chiếm phần lớn khoảng chênh. Một báo giá thấp hơn hẳn mặt bằng chung gần như luôn có lý do: phôi rẻ hơn, kỹ thuật in khác, hoặc thiếu một vài khoản sẽ xuất hiện sau. Không phải lúc nào thấp cũng là xấu, nhưng lý do phải được nói ra.
Cũng có trường hợp ngược lại: báo giá cao hơn vì xưởng đã tính sẵn những thứ bạn sẽ cần, như mẫu sản xuất trước, kiểm hàng từng cái, đóng thùng chống va đập. Đọc kỹ phần ghi chú ở cuối báo giá thường cho biết bên nào đang tính đầy đủ hơn.
Các dòng thường có trong một báo giá in logo
Không phải báo giá nào cũng có đủ các dòng sau, nhưng khoản nào vắng mặt thì cần hỏi là đã gồm trong đơn giá hay sẽ tính riêng.
| Dòng | Nội dung | Cần hỏi thêm |
|---|---|---|
| Đơn giá vật phẩm | Giá phôi chưa in, theo bậc số lượng | Phôi có sẵn hay phải đặt nhập; màu phôi nào |
| Phí in hoặc khắc | Tính theo số màu, số vị trí, cỡ hình | Thêm một màu hay một vị trí thì tăng bao nhiêu |
| Phí khởi tạo | Khuôn, phim lưới, bản kẽm, chương trình thêu | Tính một lần hay mỗi đợt; xưởng có giữ lại cho lần sau không |
| Phí mẫu | Làm mẫu in thử hoặc mẫu sản xuất | Có trừ vào đơn chính khi đặt không |
| Đóng gói | Túi lẻ, hộp, lót, thiệp, đóng thùng | Hộp làm riêng hay hộp sẵn; lắp thiệp có tính công không |
| Vận chuyển | Giao một điểm hoặc nhiều điểm | Giá cho từng tỉnh thành; ai chịu rủi ro khi vỡ hỏng |
| Thuế | Giá đã gồm hay chưa gồm thuế | Hoá đơn xuất cho phần nào |
| Điều kiện | Thời gian sản xuất, hiệu lực báo giá, dung sai số lượng | Mốc tính thời gian là từ ngày duyệt mẫu hay ngày đặt cọc |
Dòng “dung sai số lượng” hay bị bỏ qua nhất. Nhiều xưởng in ghi rằng số lượng giao thực tế có thể chênh vài phần trăm so với đơn vì hao hụt khi in. Bạn cần biết trước con số này để quyết định có đặt dư hay không, và phần chênh được tính tiền ra sao.
Dựng bảng đối chiếu đưa mọi báo giá về một mặt bằng
Một bảng tính đơn giản với mỗi xưởng một cột là đủ. Làm theo thứ tự sau để không bỏ sót.
- Ghi ở hàng đầu tiên các thông số chung: vật phẩm, số lượng, số vị trí in, số màu, kiểu đóng gói, điểm giao.
- Với mỗi xưởng, đánh dấu những thông số họ báo khác đi so với yêu cầu, ví dụ đổi dung tích hay đổi kỹ thuật in.
- Tách tiền của từng xưởng thành các dòng giống bảng ở phần trên; khoản nào gộp thì ghi “đã gồm”, khoản nào không nhắc thì ghi “chưa rõ”.
- Gửi câu hỏi cho từng khoản “chưa rõ” và điền lại khi có trả lời; không tự đoán hộ xưởng.
- Quy tất cả về cùng một trạng thái thuế, cùng một điểm giao, rồi mới tính tổng cho mỗi phần quà.
- Thêm hai hàng không phải tiền: thời gian sản xuất tính từ mốc nào, và có làm mẫu trước hay không.
- Chỉ sau cùng mới sắp xếp theo tổng tiền, và đọc lại các ô đánh dấu khác yêu cầu trước khi kết luận.
Bảng đối chiếu này cũng là tài liệu nộp cho lãnh đạo khi xin duyệt. Người duyệt nhìn vào sẽ hiểu vì sao bạn đề xuất một xưởng không rẻ nhất, thay vì phải nghe giải thích miệng.
Bậc giá theo số lượng: đọc thế nào để khỏi đặt dư
Báo giá quà in logo thường đưa đơn giá theo bậc, chẳng hạn mốc 100, 300, 500 cái. Đơn giá giảm khi số lượng tăng vì phí khởi tạo và công canh chỉnh máy được chia cho nhiều sản phẩm hơn. Điều này dễ dẫn tới một quyết định quen thuộc: cần 260 cái nhưng thấy mốc 300 rẻ hơn mỗi cái, thế là đặt 300.
Phép so đúng là so tổng tiền, không so đơn giá. Ví dụ giả định: mốc 260 cái đơn giá 100 đơn vị, tổng 26.000 đơn vị; mốc 300 cái đơn giá 90 đơn vị, tổng 27.000 đơn vị. Đặt 300 tốn thêm 1.000 đơn vị để có 40 cái dư. Nếu 40 cái đó dùng được cho nhân viên mới, cho khách phát sinh hoặc làm dự phòng thay hàng lỗi, đó là quyết định tốt. Nếu chúng sẽ nằm trong kho tới năm sau vì in tên sự kiện năm nay, thì không.
Vì vậy khi hỏi báo giá, nên xin ít nhất hai mốc: đúng số bạn cần và mốc kế tiếp. Với vật phẩm chỉ in logo, không in năm hay tên sự kiện, phần dư dễ dùng lại hơn. Với vật phẩm gắn một dịp cụ thể, đặt sát số cần cộng một tỷ lệ dự phòng nhỏ cho hàng lỗi thường hợp lý hơn.
Những câu nên hỏi lại trước khi chốt
Danh sách dưới gom những câu mà người đặt quà hay quên hỏi, rồi mới phát hiện khi đã chuyển tiền cọc.
- Giá này có giữ nguyên nếu số lượng cuối cùng thay đổi trong khoảng nhỏ không, hay phải báo lại?
- Thời gian sản xuất tính từ ngày duyệt mẫu, ngày nhận cọc hay ngày nhận đủ tệp logo?
- Phôi có sẵn trong kho xưởng hay phải đặt từ nơi khác; nếu hết phôi màu đã chọn thì xử lý ra sao?
- Phí khuôn hoặc phim có được giữ lại cho lần đặt sau, và giữ trong bao lâu?
- Có kiểm hàng từng cái trước khi đóng thùng không, hay chỉ kiểm xác suất?
- Hàng lỗi phát hiện khi nhận sẽ được bù trong bao lâu, bù bằng hàng mới hay trừ tiền?
- Giá giao tỉnh tính theo thùng, theo cân nặng hay trọn gói; giao nhiều điểm có tính thêm không?
- Báo giá có hiệu lực tới ngày nào?
Câu trả lời của xưởng cho các câu này nên được ghi lại bằng văn bản, gộp vào báo giá cuối. Thái độ trả lời cũng là một thông tin: xưởng trả lời rõ ràng, nhanh, có ghi chú cụ thể thường làm việc theo cùng cách đó khi sản xuất.
Dấu hiệu một báo giá cần đọc kỹ hơn
Chỉ có một con số tổng. Báo giá trọn gói không sai, nhưng khi không tách dòng thì bạn không biết điều chỉnh chỗ nào để giảm chi phí, và khó đối chiếu khi một khoản bị thay đổi giữa chừng.
Ghi “chưa gồm phát sinh” mà không liệt kê phát sinh gì. Hỏi cụ thể những khoản nào có thể phát sinh và mức ước chừng. Phát sinh không có danh sách là chỗ để mọi chi phí chen vào sau.
Vật phẩm được đổi mà không nói. Đọc kỹ thông số trong báo giá và so với yêu cầu. Dung tích nhỏ hơn, vải mỏng hơn, in thay vì khắc đều có thể làm giá thấp đi mà không ai nhắc.
Thời gian sản xuất ngắn bất thường. Nếu mọi xưởng báo vài tuần còn một nơi báo vài ngày, hỏi rõ họ có phôi sẵn hay không, có làm mẫu hay bỏ qua bước mẫu.
Không nhắc dung sai, không nhắc hàng lỗi. Báo giá không nói gì về hai chuyện này không có nghĩa là không có; chỉ có nghĩa là chưa thoả thuận, và lúc có chuyện sẽ khó nói hơn.
Khi xưởng gửi kèm phương án thay thế
Xưởng có kinh nghiệm thường không chỉ trả lời đúng câu hỏi mà gửi thêm một hai phương án: cùng kiểu bình nhưng đổi sang màu phôi có sẵn, in thay vì khắc, hộp giấy sẵn thay vì hộp làm riêng. Đây là thông tin quý, nhưng nó phá vỡ mặt bằng so sánh nếu bạn đặt phương án thay thế của xưởng này cạnh phương án gốc của xưởng khác.
Cách xử lý gọn nhất là tách thành hai bảng. Bảng thứ nhất chỉ so phương án đúng yêu cầu gốc của mọi xưởng. Bảng thứ hai liệt kê các phương án thay thế, mỗi dòng ghi rõ thay đổi điều gì, tiết kiệm được bao nhiêu tiền hoặc bao nhiêu ngày, và người nhận quà sẽ thấy khác ở chỗ nào. Nếu một phương án thay thế đáng cân nhắc, hỏi các xưởng còn lại có làm được phương án đó không, rồi đưa về cùng một mặt bằng như lần đầu.
Điểm cần tỉnh táo là phân biệt thay đổi người nhận không nhận ra với thay đổi làm món quà kém đi rõ rệt. Đổi màu phôi từ xanh đậm sang đen nhám thường chấp nhận được; đổi thép dày sang thép mỏng hơn, hay khắc sang in trên bề mặt hay bị cọ xát, thì người nhận sẽ cảm thấy sau vài tuần sử dụng. Những thay đổi kiểu sau nên được người duyệt ngân sách quyết, không để người phụ trách tự gánh.
Chốt báo giá thành văn bản
Sau khi chọn xưởng, đề nghị họ gửi báo giá cuối có đủ: thông số vật phẩm đã thống nhất, số lượng, vị trí và kỹ thuật in, đóng gói, điểm giao, tách dòng tiền, trạng thái thuế, thời gian sản xuất tính từ mốc nào, hiệu lực, dung sai số lượng và cách xử lý hàng lỗi. Báo giá này kèm bản yêu cầu đã chốt sẽ là căn cứ cho đơn đặt hàng hoặc hợp đồng.
Những gì đã trao đổi qua điện thoại hay tin nhắn mà ảnh hưởng tới giá hoặc chất lượng, ví dụ xưởng hứa đổi sang nắp tốt hơn không tính thêm, cần được ghi lại trong báo giá cuối. Một dòng ghi chú ngắn đủ để tránh cảnh mỗi bên nhớ một kiểu.
Đơn hàng giá trị lớn nên đi kèm hợp đồng; nội dung điều khoản về chất lượng, giao trễ và đổi hàng thuộc phần làm việc với nhà cung cấp, việc lớn nên để người có chuyên môn pháp lý soát. Về thuế và hoá đơn, chỉ cần hỏi bộ phận kế toán công ty cần loại chứng từ gì trước khi chốt, để báo giá ghi đúng ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chọn xưởng rẻ nhất nếu các báo giá đã cùng mặt bằng?
Nếu các báo giá đã thật sự cùng vật phẩm, cùng dịch vụ và cùng điều kiện, xưởng rẻ nhất là lựa chọn hợp lý về tiền. Tuy vậy nên cân thêm việc họ có làm mẫu trước không, thời gian sản xuất có đệm không, và cách họ trả lời câu hỏi trong lúc báo giá.
Báo giá ghi bằng ngoại tệ hoặc theo tỷ giá thì so thế nào?
Quy về cùng một đơn vị tiền tại cùng một ngày, và hỏi rõ tỷ giá được chốt vào lúc nào. Nếu giá có thể thay đổi theo tỷ giá tới ngày thanh toán, ghi chú điều này trong bảng đối chiếu như một rủi ro, không gộp vào con số chắc chắn.
Có nên đưa báo giá của xưởng này cho xưởng khác xem để ép giá?
Không nên gửi nguyên văn báo giá của bên này cho bên kia vì đó là thông tin của họ. Bạn cứ cho biết mặt bằng chung đang ở khoảng nào và hỏi xưởng có phương án điều chỉnh không, như đổi kỹ thuật in hay đổi kiểu hộp.
Báo giá hết hiệu lực trước khi công ty duyệt xong thì sao?
Báo cho xưởng ngay khi biết việc duyệt sẽ chậm và xin gia hạn. Nếu giá phôi biến động, xưởng có thể điều chỉnh; khi đó cập nhật bảng đối chiếu và ghi lý do thay đổi để người duyệt không bất ngờ.
Phí khuôn hoặc phim cao có phải dấu hiệu xưởng làm giá không?
Không hẳn. Phí khởi tạo phản ánh công chuẩn bị trước khi in, và chiếm tỷ lệ lớn ở đơn nhỏ. Điều cần hỏi là phí đó tính một lần hay mỗi đợt, có giữ lại cho lần đặt sau không, và với số lượng của bạn thì kỹ thuật khác có phí khởi tạo thấp hơn không.