Không có loại nhà cung cấp quà tặng nào tốt nhất cho mọi đơn. Đặt thẳng xưởng thường rẻ hơn và kiểm soát kỹ thuật tốt hơn, nhưng bạn phải tự phối nhiều món và tự lo chuyện giao. Đơn vị thương mại gom được nhiều loại hàng nhưng chất lượng phụ thuộc vào việc họ quản xưởng thế nào. Công ty trọn gói nhận cả thiết kế, đóng gói, giao phát, đổi lại bạn trả cho phần quản lý đó và ít thấy được bên trong.
Chọn sai kiểu thì dù chọn đúng người vẫn vất vả. Bài này tách ba kiểu nhà cung cấp, chỉ ra mỗi kiểu chịu trách nhiệm tới đâu, hợp với đơn nào, và câu hỏi nào giúp nhận ra một bên đang ở kiểu nào khi trang giới thiệu của họ nói mình làm được tất cả.
Ba kiểu nhà cung cấp, nói gọn
Xưởng sản xuất hoặc xưởng in gia công. Có máy, có thợ, làm một hoặc vài kỹ thuật: in lụa, thêu, khắc laser, in UV, may túi, đóng sổ. Họ thường nhận phôi do họ nhập hoặc do khách mang tới. Thế mạnh là kỹ thuật và tốc độ sửa lỗi ngay tại chỗ; điểm yếu là ít khi lo trọn bộ quà nhiều món.
Đơn vị thương mại quà tặng. Không sở hữu máy hoặc chỉ có một phần, nhưng có mạng lưới xưởng và nguồn phôi. Họ nhận đơn, chia cho các xưởng phù hợp, gom hàng về và giao. Thế mạnh là danh mục rộng và một đầu mối; điểm yếu là thêm một lớp trung gian, thông tin kỹ thuật có thể bị rơi rớt khi truyền qua.
Công ty quà tặng trọn gói. Nhận từ ý tưởng bộ quà, thiết kế hộp, thiệp, phối món, in, đóng gói tới giao tới từng người nhận. Có thể có xưởng riêng một phần. Thế mạnh là bạn giao ít việc nội bộ nhất; điểm yếu là bạn phụ thuộc nhiều vào một bên và khó tách chi phí từng phần để so.
Thực tế thường lai. Nhiều xưởng in nhận thêm phối bộ; nhiều đơn vị thương mại có một xưởng nhỏ. Điều cần biết không phải là nhãn họ tự gán, mà là với chính đơn của bạn, phần nào họ tự làm và phần nào họ giao cho bên khác.
So sánh theo những thứ người phụ trách quan tâm
Bảng dưới so ở mức điển hình. Từng bên cụ thể có thể khác, nên dùng bảng để biết cần hỏi gì chứ không để kết luận thay.
| Tiêu chí | Xưởng sản xuất | Đơn vị thương mại | Công ty trọn gói |
|---|---|---|---|
| Ai chịu trách nhiệm khi hàng lỗi | Chính xưởng, rõ ràng | Đơn vị thương mại với bạn, rồi họ với xưởng | Công ty trọn gói chịu chung cả bộ |
| Số món trong một đơn | Một hai nhóm hàng | Nhiều nhóm hàng | Cả bộ quà, kèm hộp và thiệp |
| Việc nội bộ bên bạn phải làm | Nhiều: phối món, đóng gói, giao | Vừa phải | Ít nhất |
| Khả năng thấy quy trình | Cao, có thể đứng cạnh máy | Tuỳ việc họ cho xem xưởng nào | Thấp hơn, thường chỉ thấy kết quả |
| Độ linh hoạt khi sửa gấp | Cao với kỹ thuật họ làm | Phụ thuộc xưởng phía sau | Cao nếu họ có xưởng, chậm nếu phải đặt lại nhiều nơi |
| Chi phí quản lý nằm trong báo giá | Ít | Có phần chênh của trung gian | Có phần dịch vụ quản lý rõ hơn |
Phần chênh của trung gian không phải tiền mất trắng. Nó trả cho thời gian bạn không phải tự đi tìm sáu xưởng cho sáu món. Câu hỏi đúng là phần chênh đó có đổi lại sự chịu trách nhiệm tương xứng không.
Đơn nào nên đặt thẳng xưởng
Đặt thẳng xưởng hợp nhất khi đơn chỉ có một hai loại vật phẩm, số lượng đủ lớn để xưởng quan tâm, và bên bạn có người đủ thời gian theo sát. Ví dụ điển hình là áo đồng phục cho sự kiện nội bộ, túi vải phát hội thảo, bình giữ nhiệt khắc tên cho nhân viên thâm niên. Với những món này, chất lượng nằm gần như trọn ở khâu in hoặc khắc, nên nói chuyện trực tiếp với người đứng máy giúp bạn tránh được kha khá lỗi.
Đặt thẳng xưởng cũng hợp khi yêu cầu kỹ thuật khó: logo nhiều chi tiết mảnh, màu thương hiệu cần khớp sát, vật cong khó in. Lúc đó bạn cần nghe chính người thợ nói làm được tới đâu, thay vì nghe qua người bán.
Điều kiện đi kèm là bên bạn phải tự lo những việc xưởng không làm: tìm hộp, in thiệp, đóng gói thành bộ, chia hàng giao chi nhánh. Nếu những việc đó rơi vào một nhân viên hành chính vốn đang kiêm năm việc khác, khoản tiết kiệm trên báo giá có thể biến thành vài ngày tăng ca, hoặc thành lỗi giao nhầm. Hãy tính cả công nội bộ khi so.
Khi nào đơn vị thương mại hoặc công ty trọn gói đáng tiền hơn
Bộ quà nhiều món là trường hợp rõ nhất. Một bộ quà Tết gồm hộp cứng, một món đồ dùng in logo, một món ăn uống, thiệp và túi xách, nếu tự làm thì bạn phải làm việc với ít nhất bốn nơi, mỗi nơi một lịch. Một đầu mối gom về và đóng sẵn giúp bạn chỉ phải duyệt một bộ mẫu và nhận một lô hàng.
Giao nhiều địa chỉ là trường hợp thứ hai. Gửi quà tới vài trăm khách hàng ở nhiều tỉnh, kèm thiệp ghi tên từng người, là việc của kho và của quy trình kiểm đếm, không phải của xưởng in. Đơn vị đã quen làm việc này thường có sẵn bảng theo dõi, cách gắn mã từng gói và cách xử lý gói giao hỏng.
Trường hợp thứ ba là khi công ty không có người theo sát. Doanh nghiệp nhỏ mà người phụ trách quà chính là chủ doanh nghiệp hoặc kế toán kiêm nhiệm thì trả thêm để có một bên lo trọn thường hợp lý hơn. Đổi lại, bạn phải đòi được quyền duyệt mẫu từng món và quyền biết món nào làm ở đâu, để khi lỗi không bị đẩy qua đẩy lại giữa các lớp.
Câu hỏi để nhận ra một bên thật sự thuộc kiểu nào
Trang giới thiệu thường viết giống nhau. Những câu hỏi dưới đây buộc bên kia phải nói cụ thể, và câu trả lời cho biết họ ở kiểu nào.
- Với món này, công đoạn in hoặc khắc làm ở đâu, máy của bên mình hay của bên khác?
- Phôi bên mình lấy từ đâu, có tồn kho sẵn hay nhập theo đơn?
- Nếu lô hàng in sai màu, ai sửa và sửa ở đâu, mất bao lâu trong trường hợp thông thường?
- Bên mình có cho khách đến xem nơi sản xuất món này không?
- Đơn có bốn món thì bên mình tự làm mấy món, đặt ngoài mấy món?
- Người nào bên mình chịu trách nhiệm kiểm hàng trước khi giao cho khách?
Không bên nào bị loại chỉ vì trả lời rằng có đặt ngoài. Bên đáng ngại là bên né câu hỏi, hoặc trả lời mỗi lúc một kiểu. Một đơn vị thương mại tử tế sẽ nói thẳng món nào làm ở xưởng đối tác và họ cử ai xuống kiểm.
Rủi ro điển hình của từng kiểu và cách giảm
Mỗi kiểu nhà cung cấp có một rủi ro đặc trưng. Biết trước rủi ro đó giúp bạn đặt đúng câu hỏi và đúng điều khoản, thay vì nghi ngờ mọi thứ như nhau.
| Kiểu | Rủi ro hay gặp | Cách giảm |
|---|---|---|
| Xưởng sản xuất | Nhận vượt công suất trong mùa cao điểm, đơn của bạn bị xếp sau đơn khách lớn | Hỏi lịch máy cụ thể, chốt ngày giao từng đợt, giữ một phần thanh toán tới khi nhận đủ |
| Xưởng sản xuất | Không lo phần ngoài kỹ thuật: hộp, thiệp, giao nhiều nơi | Xác định ngay từ đầu ai làm phần còn lại, đừng để tới tuần cuối mới phát hiện |
| Đơn vị thương mại | Đổi xưởng phía sau giữa chừng mà không báo, chất lượng lô sau khác lô trước | Ghi trong thoả thuận: đổi nơi sản xuất phải báo và duyệt lại mẫu |
| Đơn vị thương mại | Thông tin kỹ thuật bị truyền sai qua nhiều tầng | Gửi file và yêu cầu bằng văn bản, xin xác nhận lại bản yêu cầu xưởng nhận được |
| Công ty trọn gói | Gộp mọi chi phí vào một con số, khó biết phần nào đắt | Xin bảng chi phí tách theo từng món và từng dịch vụ, kể cả khi họ chỉ báo một giá trọn |
| Công ty trọn gói | Phụ thuộc một bên, khó đổi giữa mùa | Giữ quyền sở hữu file thiết kế hộp, thiệp và danh sách người nhận để chuyển được khi cần |
Ví dụ giả định: một doanh nghiệp giao trọn bộ quà Tết cho một công ty, năm sau muốn đổi bên khác nhưng file thiết kế hộp nằm ở bên cũ và không được bàn giao. Họ phải thiết kế lại từ đầu trong lúc gấp. Một dòng về quyền sở hữu file ngay từ hợp đồng đầu tiên đã tránh được chuyện này.
Kết hợp nhiều kiểu trong cùng một chương trình quà
Không có quy định nào buộc bạn chỉ chọn một kiểu. Nhiều doanh nghiệp làm theo cách chia: món chủ lực có yêu cầu kỹ thuật cao thì đặt thẳng xưởng để kiểm kỹ, còn hộp, thiệp và phần đóng gói giao nhiều nơi thì giao cho một đơn vị trọn gói. Cách này giữ được chất lượng ở chỗ quan trọng nhất và giảm việc nội bộ ở chỗ tốn công nhất.
Cái giá của cách chia là thêm một khâu bàn giao giữa hai bên: xưởng giao món chủ lực tới kho của đơn vị đóng gói, ai kiểm đếm, ai chịu khi thiếu. Hãy ghi rõ điều này ngay từ đầu, kèm ngày giao giữa hai bên sớm hơn ngày giao cho bạn vài ngày. Nếu không, khi thiếu hàng mỗi bên sẽ nói đã giao đủ cho bên kia.
Sau một hai mùa, bạn sẽ thấy kiểu nào hợp với đội mình. Ghi lại mỗi đơn đã chọn kiểu gì, tốn bao nhiêu công nội bộ, lỗi ở đâu. Những ghi chép đó quý hơn mọi lời khuyên chung, kể cả bài này.
Câu hỏi thường gặp
Đơn vị thương mại có phải nói tên xưởng phía sau cho khách không?
Không bắt buộc, vì đó là quan hệ kinh doanh của họ. Nhưng bạn có quyền biết món nào làm ở xưởng ngoài, xưởng ở khu vực nào và ai bên họ kiểm hàng. Nếu đơn lớn, có thể đề nghị đi cùng họ xuống xưởng một lần mà không cần biết thông tin liên hệ trực tiếp.
Đặt thẳng xưởng thì có chắc rẻ hơn không?
Thường rẻ hơn trên báo giá từng món, nhưng chưa chắc rẻ hơn khi tính đủ. Bạn còn phải tính công tìm hộp, phối bộ, đóng gói, vận chuyển và thời gian nhân viên theo dõi. Với đơn một hai món số lượng lớn, đặt thẳng thường lợi; với bộ quà nhiều món, khoảng cách thu hẹp đáng kể.
Công ty trọn gói có nên được giao cả việc chọn quà không?
Có thể nhờ họ đề xuất, nhưng mục đích tặng quà và ngân sách là việc của doanh nghiệp bạn quyết. Nhà cung cấp tự nhiên sẽ gợi ý món họ làm tốt hoặc có sẵn. Bạn nên giữ quyền chốt danh sách món và chỉ giao phần thực hiện.
Một xưởng nhỏ có làm được đơn lớn không?
Có thể, nếu họ chia ca hoặc liên kết với xưởng quen, nhưng rủi ro trễ cao hơn. Hỏi cụ thể công suất mỗi ngày với đúng món của bạn và họ đang nhận bao nhiêu đơn trong cùng thời gian. Nếu con số chỉ vừa khít lịch, nên có phương án dự phòng.
Có nên yêu cầu đơn vị thương mại ghi rõ trách nhiệm với hàng làm ở xưởng ngoài trong hợp đồng không?
Nên. Hợp đồng ký với ai thì bên đó chịu trách nhiệm với bạn về toàn bộ hàng, kể cả phần họ đặt ngoài. Ghi rõ câu này giúp tránh cảnh lỗi xảy ra rồi bị trả lời rằng đó là lỗi của xưởng. Hợp đồng giá trị lớn nên để luật sư soát.