Một buổi đi xem xưởng in quà tặng trả lời được những câu mà điện thoại và ảnh không trả lời được: xưởng có thật không, máy có chạy không, hàng có được giữ sạch không, và người ở đó làm việc có quy củ không. Với đơn quà lớn hoặc nhà cung cấp lần đầu hợp tác, đây là việc đáng bỏ ra một buổi sáng.
Bài này đưa bạn đi theo đúng đường đi của món hàng trong xưởng: từ kho phôi, qua khu chuẩn bị, khu in hoặc khắc, khu kiểm, tới khu đóng gói. Ở mỗi khu có vài điều nên nhìn và một hai câu nên hỏi. Bạn không cần biết vận hành máy; bạn chỉ cần mắt quan sát và một cuốn sổ.
Chuẩn bị trước buổi đi
Hẹn trước, nói rõ mục đích là xem nơi sản xuất món hàng cụ thể bạn định đặt, và đề nghị được xem lúc xưởng đang chạy đơn chứ không phải lúc nghỉ. Một xưởng im lìm sạch bóng có thể chỉ được dọn để đón khách. Nếu bên kia là đơn vị thương mại, đề nghị đi cùng họ tới chính nơi sẽ làm đơn của bạn.
Mang theo bản yêu cầu đơn hàng đã gửi, file logo trên điện thoại, và một hai món hàng mẫu của bên khác để so tại chỗ. Nếu được, đi hai người: một người hỏi chuyện, một người quan sát và ghi chép. Người hỏi chuyện thường bị cuốn theo câu chuyện, người đứng ngoài sẽ thấy những thứ như thợ không đeo bảo hộ, hàng lỗi để lẫn với hàng đạt.
Chuẩn bị sẵn danh sách quan sát theo từng khu, như các mục dưới đây, để không quên khi đứng giữa tiếng máy. Một buổi xem xưởng tử tế thường mất từ một đến hai giờ. Nếu bên kia chỉ dành cho bạn mười lăm phút đứng ở phòng khách xem sản phẩm trưng bày, đó chưa phải buổi xem xưởng.
Về trang phục và an toàn, đi giày kín, tránh váy dài hay khăn choàng dễ vướng máy, và làm theo hướng dẫn của người dẫn đường ở khu có máy cắt, máy ép nhiệt hay tia laser. Nếu bên kia đưa kính bảo hộ hoặc khẩu trang, đó là dấu hiệu tốt về cách họ vận hành. Tránh chạm vào hàng đang in dở khi chưa được mời, vì mực chưa khô hoặc bề mặt nóng có thể làm hỏng hàng của khách khác và làm bạn bỏng.
Khu kho phôi và vật tư
Phôi được để thế nào. Hàng trơn chưa in nên nằm trên kệ hoặc pallet, có che bụi, không để trực tiếp xuống nền ẩm. Túi vải, áo thun đặc biệt dễ ố vàng nếu kho ẩm và bí. Bình, ly kim loại thì cần tránh va chạm làm móp.
Có phân biệt hàng của từng đơn không. Nhìn xem các lô có được tách riêng và đánh dấu theo đơn không. Kho mà hàng các đơn trộn lẫn là kho dễ giao nhầm, thiếu số lượng.
Mực, keo và hoá chất được cất ở đâu. Vật tư in cần chỗ riêng, đậy kín, tránh nóng. Đây vừa là chuyện chất lượng vừa là chuyện an toàn cho người làm.
Hàng tồn và hàng trả về nằm đâu. Một góc chất đầy hàng in lỗi hoặc hàng khách bỏ không lấy không hẳn là xấu, nhưng nếu nó lớn bất thường, hỏi nhẹ vì sao. Câu trả lời đôi khi cho biết về tỷ lệ lỗi, đôi khi về những khách hàng bỏ đơn giữa chừng, cả hai đều là thông tin có ích.
Câu nên hỏi. Phôi cho đơn của công ty sẽ lấy từ lô nào, có thể cho xem trước một vài chiếc trong lô đó không. Nếu phôi chưa về, hỏi khi nào về và có thể báo ảnh lô phôi trước khi in không.
Khu in, khắc, thêu: nhìn máy và nhìn người
Đây là trái tim của xưởng. Bạn không cần đánh giá máy mới hay cũ; máy cũ được bảo dưỡng tốt vẫn làm hàng đẹp. Điều cần quan sát là sự ổn định và nề nếp.
- Máy có đang chạy đơn thật không, hàng trên máy có cùng loại với món bạn định đặt không.
- Chiếc đầu tiên của mỗi lô có được để riêng làm chuẩn so màu không. Nhiều xưởng tốt treo hoặc kẹp mẫu chuẩn ngay cạnh máy.
- Thợ có kiểm từng chiếc khi lấy ra khỏi máy không, hay để dồn đống rồi mới kiểm.
- Khung in, bản in, đồ gá có được ghi đơn hàng và cất gọn sau khi dùng không. Đây là dấu hiệu xưởng có làm lại được đơn cũ cho khớp hay không.
- Khu khắc laser có hút khói, có che chắn; khu in có thông gió. Một xưởng quan tâm tới sức khoẻ người làm thường cũng quan tâm tới chất lượng.
- Có bảng phân công hoặc lịch máy treo ở đâu đó không, ngay cả khi bạn không đọc nội dung, sự tồn tại của nó cho thấy xưởng có lập kế hoạch.
Nếu được phép, nhờ thợ làm thử logo của bạn lên một chiếc phôi ngay tại chỗ. Không phải xưởng nào cũng đồng ý làm ngay, nhưng bên nào đồng ý thì bạn có được một mẫu thật làm trên đúng máy sẽ chạy đơn của mình.
Khu kiểm hàng và khu đóng gói
Nhiều xưởng nhỏ không có khu kiểm riêng, việc kiểm làm ngay trên bàn đóng gói. Điều đó không sao, miễn là có một người được giao việc kiểm và có chỗ để hàng lỗi tách khỏi hàng đạt. Hãy nhìn xem có thùng, giỏ hay góc riêng cho hàng lỗi không. Nếu hàng lỗi nằm lẫn trên cùng một bàn với hàng đạt, khả năng vài chiếc lỗi lọt vào thùng giao cho bạn là có thật.
Ở khu đóng gói, quan sát cách lót hàng: ly sứ có được bọc từng chiếc không, bình kim loại có túi riêng chống trầy không, áo có được gấp đều và cho vào túi không. Thùng có ghi số lượng và loại hàng bên ngoài không. Những chi tiết này quyết định hàng tới tay bạn còn nguyên hay không, đặc biệt khi phải chuyển xa.
Câu nên hỏi ở khu này là: khi khách cần đóng thành từng bộ với hộp và thiệp, bên mình làm ở đây hay ở nơi khác, và một người đóng được khoảng bao nhiêu bộ mỗi giờ trong trường hợp thông thường. Con số này giúp bạn tự kiểm xem lịch họ hứa có khả thi không. Ví dụ giả định: nếu một người đóng được khoảng ba mươi bộ mỗi giờ và xưởng có bốn người ở khu này, hai nghìn bộ cần cỡ hai ngày làm việc, chưa tính khâu kiểm.
Dấu hiệu tốt và dấu hiệu cần hỏi thêm
Không có xưởng hoàn hảo. Bảng dưới giúp phân biệt điều bình thường của một xưởng đang làm việc với điều đáng lo.
| Quan sát | Bình thường, chấp nhận được | Cần hỏi thêm |
|---|---|---|
| Xưởng bừa bộn lúc cao điểm | Bừa trong khu làm việc nhưng kho và khu đóng gói vẫn gọn | Hàng thành phẩm để dưới nền, lẫn với rác vật tư |
| Máy cũ | Máy cũ nhưng sạch, thợ thao tác thành thạo | Máy phủ bụi, như lâu không chạy |
| Ít người | Xưởng nhỏ, chủ trực tiếp đứng máy | Nhận đơn số lượng lớn mà chỉ có một hai người, không nói được kế hoạch thuê thêm |
| Không cho xem một khu | Khu có hàng của khách khác cần giữ kín | Chính khu sẽ làm đơn của bạn mà không cho xem |
| Hàng mẫu tại xưởng | Hàng mẫu giống hàng đang chạy trên máy | Hàng mẫu đẹp hơn hẳn hàng đang chạy |
Việc xưởng không cho chụp ảnh khu có hàng khách khác là hợp lý và nên tôn trọng. Ngược lại, bạn cũng có quyền đề nghị họ không chụp hay đăng hàng của công ty bạn khi chưa được đồng ý.
Xem xưởng khi nhà cung cấp là đơn vị thương mại hoặc trọn gói
Với đơn vị thương mại, văn phòng và kho của họ thường không phải nơi làm ra món hàng. Buổi xem nên chia làm hai phần: phần đầu ở kho hoặc nơi đóng gói của họ, nơi hàng từ các xưởng đổ về và được kiểm, chia bộ; phần sau, nếu được, ở xưởng sẽ in món chủ lực của đơn bạn. Bạn không nhất thiết phải biết thông tin liên hệ của xưởng phía sau, nhưng nên được nhìn tận mắt nơi làm.
Ở kho của đơn vị thương mại, điều cần quan sát là cách họ nhận hàng từ xưởng: có đếm, có mở thùng kiểm ngẫu nhiên, có ghi lô nào từ xưởng nào không. Đây chính là khâu kiểm soát mà bạn đang trả tiền cho họ. Nếu hàng từ xưởng về chỉ được chuyển thẳng sang thùng giao cho khách mà không ai mở ra, phần chênh của trung gian không đổi lại được gì về chất lượng.
Với công ty trọn gói, chú ý thêm khu làm thiệp, gắn tên người nhận và khu chia hàng theo địa chỉ. Hỏi họ đối chiếu danh sách người nhận với gói hàng bằng cách nào, gói nào giao cho ai được ghi lại ra sao. Một lỗi nhỏ ở khâu này, như thiệp tên khách A nằm trong hộp gửi khách B, gây hại cho quan hệ khách hàng nhiều hơn một vết in lệch.
Sau buổi đi: ghi lại trong vòng một ngày
Ấn tượng phai rất nhanh, nhất là khi bạn đi xem hai ba xưởng trong một tuần. Làm ngay các việc sau.
- Viết vài dòng cho từng khu: kho, máy, kiểm, đóng gói, mỗi khu một nhận xét và một điều cần hỏi lại.
- Gửi tin cảm ơn kèm những câu hỏi chưa được trả lời tại chỗ, đề nghị bên kia trả lời bằng văn bản.
- Nếu có mẫu làm thử tại xưởng, ghi ngày làm, kỹ thuật dùng và để riêng, đừng trộn với mẫu của bên khác.
- Cập nhật bảng so sánh nhà cung cấp với những gì vừa thấy, đặc biệt những chỗ thực tế khác với lời giới thiệu ban đầu.
- Nếu chọn bên này, đưa các quan sát quan trọng vào thoả thuận: cách kiểm hàng, cách đóng gói, quyền xem xưởng khi đơn đang chạy.
Buổi xem xưởng tốt không kết thúc ở chỗ thấy ấn tượng. Nó kết thúc ở chỗ những điều bạn thấy được biến thành điều khoản và thành tiêu chí nghiệm thu.
Câu hỏi thường gặp
Nhà cung cấp ở xa thì có cách nào xem xưởng mà không phải đi không?
Có thể đề nghị gọi video trực tiếp lúc xưởng đang chạy, đi một vòng từ kho tới khu đóng gói. Cách này kém hơn đi tận nơi nhưng tốt hơn chỉ xem ảnh. Đề nghị họ quay trực tiếp, không gửi video quay sẵn.
Có nên báo trước giờ đến không?
Nên báo trước ngày để bên kia sắp xếp người tiếp, nhưng có thể đề nghị đến vào giờ xưởng đang chạy. Báo trước không làm mất giá trị buổi xem, vì những thứ như nề nếp kho, cách để hàng lỗi rất khó dàn dựng trong một ngày.
Đơn nhỏ có đáng đi xem xưởng không?
Với đơn vài chục đến một hai trăm chiếc ở nhà cung cấp đã có lời giới thiệu tốt, thường không cần. Nên đi khi đơn lớn, khi là lần đầu hợp tác với một bên định dùng lâu dài, hoặc khi món hàng có yêu cầu kỹ thuật khó.
Có nên mang theo người có chuyên môn in ấn không?
Nếu đơn lớn và công ty có người làm thiết kế hoặc in ấn, mang theo là tốt. Họ sẽ thấy những điều người ngoài nghề bỏ qua như cách canh màu, độ căng khung in. Nếu không có, danh sách quan sát trong bài vẫn đủ cho mức kiểm cơ bản.
Xưởng không cho vào khu sản xuất vì lý do an toàn thì sao?
Lý do an toàn là chính đáng ở một số khu như khu laser hay khu hoá chất. Đề nghị đứng ở vị trí an toàn bên ngoài, nhìn qua kính hoặc cửa, hoặc mặc đồ bảo hộ họ cung cấp. Nếu mọi khu đều không được vào, nên hỏi thẳng lý do.
Sau buổi xem xưởng có nên báo ngay quyết định cho nhà cung cấp không?
Không cần vội. Cảm ơn và nói rõ thời điểm công ty sẽ phản hồi. Quyết định nên đưa ra sau khi đã so đủ các bên trên cùng bảng tiêu chí, tránh chọn theo ấn tượng của buổi đi gần nhất.