BieuTang.comBiếu Tặng
Ngân sách, chứng từ và quy tắc

Lập ngân sách quà tặng doanh nghiệp cả năm: khung theo dịp, theo quý và quỹ dự phòng

Cách lập ngân sách quà tặng doanh nghiệp cho cả năm: liệt kê dịp, ước số người nhận, chia theo quý, giữ quỹ dự phòng và trình duyệt một lần.

Two Vietnamese office administrators at a wooden desk in Ha Noi planning yearly spending, sticky notes and blank paper sheets spread out, laptop screen dark, seen from over the shoulder, morning light

Ngân sách quà tặng cả năm là một bảng ước tính cho biết công ty sẽ tặng quà vào những dịp nào, cho bao nhiêu người, mỗi đợt khoảng bao nhiêu tiền và tiền đó rơi vào quý nào. Có bảng này, người phụ trách không phải xin duyệt lắt nhắt từng đợt, kế toán biết trước dòng tiền, còn ban giám đốc nhìn được tổng số mà công ty đang bỏ ra cho việc giữ quan hệ.

Nhiều công ty nhỏ không lập ngân sách quà, cứ đến dịp thì hỏi sếp "năm nay tặng gì". Cách đó chạy được khi công ty có vài chục khách. Khi số người nhận lên hàng trăm, quà bắt đầu dồn vào cuối năm, đặt xưởng sát ngày, chi vượt mà không ai nói được vượt vì đâu. Bài này đi qua các bước dựng một bảng ngân sách dùng được trong cuộc họp đầu năm, kèm ví dụ giả định để bạn chép khung.

Năm bước dựng ngân sách quà từ con số không

Thứ tự dưới đây đi từ thứ ít tranh cãi nhất (lịch dịp, danh sách người nhận) tới thứ cần ban giám đốc chốt (mức tiền). Làm theo thứ tự này thì cuộc họp duyệt sẽ ngắn hơn nhiều.

  1. Liệt kê mọi dịp tặng quà của năm trước, kể cả những đợt lẻ như quà khai trương chi nhánh, quà khách đến thăm nhà máy, quà hội nghị khách hàng. Lấy từ sổ chi, hoá đơn và hỏi các phòng ban, vì quà lẻ thường do phòng kinh doanh tự mua.
  2. Thêm các dịp dự kiến của năm nay: kỷ niệm thành lập tròn năm, ra mắt sản phẩm, sự kiện đã đăng ký. Dịp nào chưa chắc thì đánh dấu, đưa vào quỹ dự phòng thay vì bỏ qua.
  3. Ước số người nhận cho từng dịp theo danh sách thật, không theo cảm giác. Số khách hàng đang giao dịch, số nhân viên, số đối tác chính đều có trong hệ thống của công ty.
  4. Gán mức tiền cho mỗi người nhận theo nhóm, cộng cả phần chi phí đi kèm như in logo, hộp, giao hàng. Cách chia mức theo nhóm có bài riêng trong cùng danh mục này.
  5. Xếp các đợt vào quý theo ngày cần trả tiền cho xưởng, không theo ngày phát quà. Quà Tết phát vào tháng Một nhưng tiền cọc thường rơi vào quý Tư năm trước.

Kết quả của năm bước là một bảng, mỗi dòng một đợt quà, các cột gồm dịp, nhóm người nhận, số người, mức mỗi người, chi phí đi kèm, tổng tiền và quý chi. Bảng này nên nằm trong một tệp dùng chung để phòng kinh doanh, nhân sự và kế toán cùng xem, thay vì mỗi phòng giữ một bản.

Ví dụ giả định: bảng ngân sách một công ty dịch vụ khoảng 60 người

Số dưới đây là ví dụ giả định, chỉ để minh hoạ cách xếp cột; mức tiền thật tuỳ ngành, tuỳ quy mô khách và tuỳ xưởng báo giá.

DịpNgười nhậnSố ngườiMức mỗi người (gồm in, hộp, giao)Quý trả tiền
Tết Nguyên đánKhách hàng, đối tác, nhân viên320Chia ba mức theo nhómQuý IV năm trước và quý I
Kỷ niệm thành lậpNhân viên60Một mức chungQuý II
Hội nghị khách hàngKhách mời150Một mức chung, quà nhỏQuý III
Chào mừng nhân viên mớiNhân viên mớiKhoảng 15Bộ chào mừng cố địnhRải đều bốn quý
Quà lẻ cho khách đến thămKhách, đoàn tham quanƯớc theo năm trướcLấy từ kho quà dùng chungRải đều
Quỹ dự phòngDịp phát sinh—Một phần nhỏ của tổngGiữ đến cuối năm

Điều đáng chú ý là cột quý trả tiền. Nhiều công ty thấy ngân sách "đủ" khi cộng cả năm, nhưng tới quý Tư thì quỹ tiền mặt căng vì quà Tết, thưởng cuối năm và các khoản quyết toán dồn cùng lúc. Xếp theo quý giúp kế toán chuẩn bị dòng tiền từ giữa năm.

Những khoản hay bị bỏ sót khi lập ngân sách

Quà lẻ do phòng kinh doanh tự mua. Nhân viên kinh doanh mua quà gặp khách rồi đem hoá đơn về thanh toán, mỗi lần một ít nên không ai cộng lại. Cuối năm gom sổ thì khoản này có khi ngang một đợt quà lớn. Đưa vào ngân sách thành một dòng riêng, có hạn mức theo tháng cho từng người hoặc từng nhóm.

Quà cho nhân viên mới và nhân viên nghỉ hưu. Đây là quà rải rác quanh năm, số lượng nhỏ, nên thường bị quên khi lập kế hoạch đầu năm. Nếu công ty đã có bộ chào mừng cố định thì ước số người theo tốc độ tuyển dụng năm trước.

Chi phí giao tới nhiều địa chỉ. Quà Tết gửi khách ở nhiều tỉnh, ví dụ từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, tốn tiền giao đáng kể so với giá món quà. Khoản này nằm ngoài báo giá của xưởng và hay xuất hiện muộn.

Hàng hỏng, giao lỗi và quà thay thế. Một phần nhỏ quà sẽ vỡ, giao nhầm hoặc người nhận đổi địa chỉ. Không có dòng cho khoản này thì quà thay thế phải xin duyệt gấp giữa mùa cao điểm.

Thời gian của chính người phụ trách. Không cần ghi thành tiền, nhưng nên ghi rõ đợt nào cần bao nhiêu ngày công kiểm đếm, đóng thiệp, gọi xác nhận địa chỉ. Ban giám đốc thường đánh giá thấp phần việc này cho tới khi đợt quà Tết làm tê liệt cả phòng hành chính.

Quỹ dự phòng: giữ bao nhiêu và ai được dùng

Quỹ dự phòng là phần tiền để riêng cho những dịp chưa biết trước: một đối tác lớn khai trương, một khách hàng có tang sự cần gửi lời chia buồn kèm hoa, một đoàn khách nước ngoài đến làm việc bất ngờ. Không có quỹ này, mỗi lần phát sinh lại phải lấy tiền từ dòng khác, và dòng bị lấy thường là quà nhân viên.

Tỉ lệ dự phòng không có con số chuẩn. Công ty có nhiều sự kiện bất ngờ, ví dụ làm dự án với nhiều đối tác mới, cần giữ phần lớn hơn công ty có tập khách ổn định. Cách thực tế là xem năm trước có bao nhiêu khoản quà phát sinh ngoài kế hoạch rồi lấy con số đó làm mốc, cộng thêm một chút cho năm nay.

Quan trọng hơn con số là luật dùng quỹ. Nên ghi thẳng trong bảng ngân sách: ai được đề xuất chi từ quỹ dự phòng, ai duyệt, mỗi lần tối đa bao nhiêu, và phải ghi lý do gì. Nếu không có luật, quỹ dự phòng sẽ bị dùng dần cho những thứ không gấp, và đến lúc gấp thì hết. Cuối năm, phần quỹ không dùng nên được ghi nhận rõ là chưa dùng, không tự động chuyển thành quà thêm cho một nhóm nào đó.

Trình duyệt ngân sách: trình gì để được duyệt một lần

Ban giám đốc không cần xem hàng trăm dòng quà. Họ cần ba thứ: tổng tiền cả năm so với năm trước, tiền chia cho từng nhóm người nhận, và lý do cho các thay đổi lớn. Nên chuẩn bị một trang tóm tắt có ba phần đó, bảng chi tiết để ở phụ lục cho ai muốn đào sâu.

Khi so với năm trước, hãy tách hai loại tăng: tăng vì số người nhận nhiều hơn và tăng vì mức mỗi người cao hơn. Hai loại này có ý nghĩa rất khác. Số khách tăng là chuyện tốt của công ty, còn mức mỗi người tăng là một quyết định cần lý do, ví dụ năm trước quà quá nhỏ, khách phản hồi không dùng được.

Nên trình kèm một phương án cắt giảm, ghi rõ nếu cần giảm một phần thì cắt dòng nào trước. Người duyệt thấy bạn đã nghĩ trước phương án xấu thì thường duyệt nhanh hơn, và nếu thật sự phải cắt thì không phải họp lại. Thứ tự cắt hợp lý thường là quà lẻ và quà sự kiện trước, quà nhân viên và quà cho khách lớn sau cùng.

Cuối cùng, xin duyệt luôn quy trình chứ không chỉ duyệt con số: đợt nào trong ngân sách thì người phụ trách được chủ động đặt hàng, đợt nào vượt mức bao nhiêu phần thì phải trình lại. Như vậy cả năm bạn không phải xin chữ ký cho từng đơn nhỏ.

Theo dõi ngân sách trong năm mà không cần phần mềm riêng

Một bảng tính dùng chung là đủ cho phần lớn công ty vừa và nhỏ. Bên cạnh cột kế hoạch, thêm ba cột: đã cam kết (đã ký đơn hoặc đặt cọc), đã chi (đã trả tiền) và còn lại. Tách cam kết với đã chi giúp tránh tình trạng tưởng còn tiền trong khi thật ra đã hứa với xưởng.

Mỗi đợt quà kết thúc, ghi một dòng nhận xét ngắn: chi đúng hay lệch, lệch vì đâu. Ví dụ giả định: đợt hội nghị khách hàng chi vượt vì khách mời tăng từ 150 lên 190 người. Ghi chú này là thứ quý nhất khi lập ngân sách năm sau, vì nó cho biết con số nào trong bảng đáng tin.

Mỗi quý nên gửi kế toán và trưởng phòng một bản tóm tắt vài dòng. Không cần trình bày đẹp, chỉ cần cho thấy dòng nào đang chạy nhanh hơn kế hoạch. Phát hiện lệch ở quý Hai thì còn chỉnh được, phát hiện ở tháng Mười Hai thì chỉ còn cách giải trình.

Phần chứng từ đi kèm mỗi khoản chi, như hoá đơn, hợp đồng, danh sách ký nhận, có bài riêng trong danh mục. Ở đây chỉ lưu ý: mỗi dòng trong bảng ngân sách nên có cột ghi nơi lưu chứng từ, để cuối năm không phải lục lại email và tin nhắn.

Ngân sách quà khi công ty có nhiều chi nhánh

Công ty có văn phòng ở nhiều tỉnh, ví dụ trụ sở ở TP Hồ Chí Minh và chi nhánh ở Hải Phòng, Cần Thơ, thường gặp một mâu thuẫn: trụ sở muốn đặt chung để được giá tốt và quà đồng bộ, còn chi nhánh muốn tự mua cho kịp và hợp khách địa phương. Ngân sách năm là chỗ giải quyết mâu thuẫn này, trước khi mùa quà bắt đầu.

Cách hay dùng là chia hai lớp. Lớp chung gồm các đợt quà mang hình ảnh công ty, như quà Tết in logo và quà kỷ niệm thành lập, do trụ sở đặt một lần rồi chia về chi nhánh. Lớp riêng là một hạn mức cho mỗi chi nhánh dùng vào quà lẻ, quà thăm khách, quà sự kiện địa phương. Hạn mức này ghi rõ trong bảng, chi nhánh tự quyết trong phạm vi đó và gửi chứng từ về theo lịch.

Khi chia hạn mức, đừng chia theo số nhân viên chi nhánh mà theo số khách và loại khách chi nhánh phụ trách. Một chi nhánh ít người nhưng giữ vài khách lớn cần nhiều quà hơn một văn phòng đông người làm việc nội bộ. Cuối mỗi quý, so mức dùng của các chi nhánh với nhau: chi nhánh dùng quá ít có thể đang bỏ qua dịp giữ quan hệ, chi nhánh dùng quá nhanh cần xem lại.

Câu hỏi thường gặp

Công ty mới thành lập chưa có số liệu năm trước thì lập ngân sách quà thế nào?

Bạn bắt đầu từ danh sách người nhận dự kiến và các dịp năm nào cũng có như Tết, kỷ niệm thành lập. Gán một mức tạm cho mỗi nhóm, giữ quỹ dự phòng lớn hơn bình thường vì chưa biết phát sinh, rồi điều chỉnh sau quý đầu tiên khi đã có số thật.

Ngân sách quà tặng nên do phòng nào giữ?

Thường phòng hành chính hoặc marketing giữ bảng tổng và điều phối, còn từng phòng đề xuất danh sách người nhận của mình. Điều quan trọng là có một người chịu trách nhiệm cộng số cả công ty, nếu không mỗi phòng tự chi và không ai biết tổng.

Có nên gộp quà nhân viên và quà khách hàng vào cùng một ngân sách không?

Nên để chung một bảng để nhìn tổng, nhưng tách thành các dòng riêng. Hai loại quà có mục đích khác nhau và kế toán thường xử lý sổ sách khác nhau, nên tách sẵn từ đầu giúp cuối năm đỡ phải phân loại lại.

Ngân sách quà Tết nên chốt vào lúc nào?

Nên chốt chậm nhất vào khoảng giữa quý Ba, để còn thời gian xin báo giá, duyệt mẫu và đặt xưởng trước mùa cao điểm. Thời gian sản xuất cụ thể tuỳ xưởng và tuỳ loại quà, nên hỏi trước các xưởng quen để lùi lịch cho đúng.

Chi vượt ngân sách quà thì xử lý thế nào?

Báo sớm ngay khi thấy khả năng vượt, kèm lý do và phương án: lấy từ quỹ dự phòng, giảm một đợt khác hoặc xin bổ sung. Người duyệt thường khó chịu với việc bị báo muộn hơn là với bản thân khoản vượt, nên nói trước luôn có lợi.

Ngân sách quà tặng có cần ghi chi tiết đến từng món không?

Không cần ở bước lập ngân sách. Ngân sách chỉ cần mức tiền theo nhóm và theo đợt; chọn món cụ thể là việc của từng đợt sau khi đã có tiền. Ghi chi tiết từng món quá sớm sẽ khiến bảng phải sửa liên tục khi báo giá thay đổi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138