BieuTang.comBiếu Tặng
Ngân sách, chứng từ và quy tắc

Quy trình phê duyệt chi quà tặng: hạn mức, người duyệt và tạm ứng

Cách dựng quy trình duyệt chi quà tặng gọn mà chặt: chia hạn mức theo cấp, nội dung tờ trình, tạm ứng và hoàn ứng, duyệt gấp mùa cao điểm.

Director in a Thai Nguyen office signing blank papers at a desk while an assistant waits beside, both seen from behind at an angle, warm lamp light, late afternoon

Quy trình phê duyệt chi quà tặng là bộ quy tắc nói rõ ai được đề xuất mua quà, khoản chi bao nhiêu thì ai duyệt, cần giấy tờ gì, và tiền đi ra theo đường nào: tạm ứng, thanh toán thẳng cho xưởng hay hoàn tiền cho người đã mua. Quy trình tốt giúp đợt quà lớn đi nhanh mà vẫn chặt, và giúp những khoản quà lẻ không trôi qua kẽ hở.

Người phụ trách quà hay kẹt giữa hai đầu: xưởng đòi cọc để giữ lịch sản xuất, còn chữ ký duyệt thì nằm trên bàn sếp đang đi công tác. Mùa Tết, vài ngày chờ duyệt có thể làm lỡ cả lô quà. Bài này giúp bạn dựng một quy trình phân cấp, có đường duyệt gấp, để không phải chọn giữa đúng quy trình và kịp tiến độ. Hạn mức và chức danh trong bài là ví dụ giả định, công ty tự điền theo quy chế tài chính của mình.

Vì sao quà tặng cần quy trình duyệt riêng

Phần lớn công ty đã có quy trình duyệt chi chung cho mua sắm. Nhưng quà tặng có vài đặc điểm khiến quy trình chung chạy không trơn. Thứ nhất, quà có tính mùa vụ rất mạnh: phần lớn chi dồn vào vài tuần trước Tết, đúng lúc mọi người bận nhất. Thứ hai, quà có nhiều khoản lẻ do nhiều người chi, từ nhân viên kinh doanh tới trưởng chi nhánh. Thứ ba, quà khó đánh giá đúng giá trị: một chiếc bình giữ nhiệt in logo có thể rẻ hay đắt gấp mấy lần tuỳ chất liệu và cách in.

Nếu áp nguyên quy trình mua sắm chung, đợt quà lớn bị chậm vì chờ đủ ba báo giá và nhiều cấp ký, còn khoản quà lẻ lại bị bỏ ngỏ vì giá trị nhỏ, không ai kiểm. Kết quả thường là người phụ trách tự làm tắt cho kịp, rồi cuối năm phải giải trình.

Quy trình riêng cho quà không cần dài. Một trang mô tả các mức duyệt, nội dung tờ trình, đường tiền đi và đường duyệt gấp là đủ, miễn là được ban giám đốc ký ban hành và kế toán đồng ý.

Ví dụ giả định: phân cấp hạn mức duyệt chi quà

Bảng dưới minh hoạ cách chia cấp. Các mức A, B, C do công ty tự đặt theo quy mô; chức danh có thể khác tuỳ cơ cấu tổ chức.

Loại khoản chiNgười đề xuấtNgười duyệtĐiều kiện kèm theo
Quà lẻ dưới mức A, trong hạn mức thángNhân viên kinh doanh, chi nhánhTrưởng phòng hoặc trưởng chi nhánhGhi người nhận, dịp, nộp hoá đơn trong tuần
Đợt quà từ mức A tới mức B, đã có trong ngân sách nămPhòng phụ trách quàTrưởng phòng hành chính hoặc marketingCó báo giá so sánh, danh sách người nhận dự kiến
Đợt quà trên mức B hoặc quà TếtPhòng phụ trách quàGiám đốc hoặc người được uỷ quyềnTờ trình đầy đủ, có ý kiến kế toán
Khoản ngoài ngân sách năm, mọi mứcPhòng phụ trách quàGiám đốcNêu lý do, nguồn tiền: quỹ dự phòng hay bổ sung
Dùng quỹ dự phòng dưới mức CPhòng phụ trách quàTrưởng phòng hành chínhGhi lý do, báo cáo trong tuần

Điểm cần chú ý là hai cột cuối. Mức duyệt chỉ có ý nghĩa khi đi kèm điều kiện; một khoản nhỏ được duyệt nhanh nhưng phải nộp chứng từ nhanh. Và khoản ngoài ngân sách luôn lên một cấp cao, dù số tiền nhỏ, để ngân sách năm không bị bào mòn bởi nhiều khoản nhỏ.

Tránh chia nhỏ khoản chi để lọt dưới hạn mức. Quy trình nên ghi rõ: một đợt quà tính theo tổng của đợt, không theo từng hoá đơn; tách đơn để né cấp duyệt là vi phạm quy chế.

Tờ trình mua quà nên có gì

Tờ trình tốt giúp người duyệt quyết trong vài phút và giúp kế toán ghi nhận đúng sau này. Không cần văn vẻ, chỉ cần đủ các mục dưới đây.

  • Mục đích và dịp: tặng nhân dịp gì, nhằm gì, thuộc dòng nào trong ngân sách năm.
  • Người nhận: nhóm người nhận và số lượng mỗi nhóm; danh sách chi tiết đính kèm hoặc ghi nơi lưu.
  • Quà dự kiến: món quà, cách in logo, hộp, kèm ảnh mẫu nếu có.
  • Chi phí: tổng chi tới tay người nhận, tách giá quà, in, hộp, giao, dự phòng; so với mức đã duyệt trong ngân sách.
  • Nhà cung cấp: các báo giá đã nhận và lý do chọn.
  • Lịch: ngày cần chốt, ngày đặt cọc, ngày nhận hàng, ngày phát; nêu rõ hạn chót duyệt để kịp lịch xưởng.
  • Cách thanh toán: chuyển khoản cho xưởng theo hợp đồng, hay xin tạm ứng; nếu tạm ứng thì ai nhận và hạn hoàn ứng.
  • Ý kiến kế toán: với đợt lớn, một dòng xác nhận kế toán đã xem về chứng từ và cách ghi nhận.

Mục lịch là mục người duyệt hay bỏ qua nhưng người đề xuất cần nhấn mạnh nhất. Ghi rõ "nếu duyệt sau ngày X thì xưởng không giữ được lịch" giúp người duyệt hiểu tờ trình này không thể nằm trong khay chờ.

Tạm ứng và hoàn ứng: giữ tiền đi đúng đường

Cách sạch nhất là công ty chuyển khoản thẳng cho xưởng theo hợp đồng, hoá đơn xuất cho công ty. Tạm ứng tiền cho nhân viên đi mua chỉ nên dùng khi thật cần, ví dụ mua quà lẻ ở nơi không nhận chuyển khoản doanh nghiệp, hoặc mua gấp không kịp làm thủ tục.

Khi tạm ứng, quy trình cần ghi rõ ba thứ: số tiền tối đa một lần tạm ứng, hạn hoàn ứng sau khi mua, và giấy tờ phải nộp khi hoàn ứng. Hạn hoàn ứng nên ngắn, tính bằng ngày chứ không bằng tháng, vì tạm ứng kéo dài là nguồn rối sổ sách lớn và đặt nhân viên vào thế giữ tiền công ty quá lâu. Người chưa hoàn ứng khoản cũ không được tạm ứng khoản mới.

Với hoàn tiền cho nhân viên đã tự bỏ tiền mua, cần hoá đơn hợp lệ mang thông tin công ty, kèm ghi chú người nhận quà và dịp. Quy chế nên nói rõ: khoản tự mua không nằm trong hạn mức hay chưa được duyệt thì công ty có quyền không hoàn, để tránh tình trạng mua trước, xin sau.

Ở chi nhánh xa trụ sở, ví dụ chi nhánh ở Đắk Lắk hay Vĩnh Long, việc tạm ứng thường nhiều hơn vì khó thanh toán tập trung. Có thể cấp cho chi nhánh một khoản tạm ứng thường xuyên cho quà lẻ, quyết toán theo tháng, thay vì xin từng lần.

Đường duyệt gấp cho mùa cao điểm

Không có đường duyệt gấp, người ta sẽ tự tạo đường tắt. Tốt hơn là đặt sẵn một đường gấp có kiểm soát, dùng cho những khoản thật sự không chờ được.

  1. Định nghĩa thế nào là gấp: ví dụ khoản phải quyết trong hai ngày làm việc để giữ lịch giao, hoặc phát sinh do sự cố như lô quà hỏng cần thay.
  2. Cho phép duyệt qua thư điện tử hoặc tin nhắn từ người có thẩm quyền, lưu lại nội dung duyệt như một chứng từ tạm.
  3. Nếu người duyệt chính vắng mặt, chỉ định sẵn người được uỷ quyền và giới hạn mức uỷ quyền.
  4. Trong vài ngày sau, bổ sung tờ trình đầy đủ và chữ ký chính thức, kèm bản lưu tin nhắn duyệt.
  5. Cuối mùa, liệt kê các khoản đã đi đường gấp; nếu quá nhiều, đó là dấu hiệu kế hoạch đầu năm chưa đủ sớm, không phải dấu hiệu nên nới quy trình.

Đường gấp không phải để bỏ bước, mà để đổi thứ tự: duyệt trước, giấy tờ sau, với hạn bổ sung rõ ràng.

Giảm số lần phải xin duyệt

Quy trình tốt nhất là quy trình ít bị dùng tới. Cách giảm số lần xin duyệt là đưa càng nhiều quyết định càng tốt lên cuộc duyệt ngân sách năm. Khi ngân sách năm đã duyệt từng đợt quà với mức theo đầu người và số người nhận, mỗi đợt chỉ cần trưởng phòng xác nhận báo giá nằm trong mức, không phải trình giám đốc từ đầu.

Một cách khác là duyệt danh mục quà có sẵn. Đầu năm, công ty chọn vài món quà lẻ dùng chung, in logo sẵn, nhập kho. Nhân viên cần quà lẻ thì xuất kho trong hạn mức, không phải mua mới, cũng không phải xin duyệt từng lần, chỉ cần ghi người nhận. Kế toán chỉ phải xử lý một lần mua lớn thay vì hàng chục hoá đơn lẻ.

Cuối cùng, ghi lại thời gian từ lúc trình tới lúc duyệt cho mỗi đợt. Nếu một bước duyệt nào thường xuyên làm chậm, đó là chỗ cần xem lại hạn mức hoặc người được uỷ quyền, thay vì để người phụ trách tiếp tục chạy theo chữ ký.

Kế toán đứng ở đâu trong quy trình

Ở nhiều công ty, kế toán chỉ thấy khoản chi quà khi hoá đơn đã về và tiền đã phải trả. Lúc đó mọi câu hỏi về chứng từ, về cách ghi nhận, về việc quà nhân viên có tính vào thu nhập hay không đều thành chuyện chữa cháy. Quy trình duyệt tốt kéo kế toán vào sớm hơn, ở bước tờ trình của các đợt lớn.

Kế toán không duyệt việc tặng ai hay tặng gì; đó là quyết định kinh doanh. Việc của kế toán ở bước tờ trình là xem khoản chi có trong ngân sách không, dòng tiền có đáp ứng được lịch cọc và thanh toán không, nhà cung cấp có xuất được hoá đơn đúng yêu cầu không, và với từng nhóm người nhận thì cần thêm giấy tờ gì. Một dòng ý kiến kế toán trên tờ trình giúp tránh phần lớn rắc rối về sau.

Ở khâu thanh toán, kế toán là người kiểm cuối: hoá đơn khớp hợp đồng, biên bản nhận hàng có chữ ký, tài khoản nhận tiền đúng tên bên bán. Nếu thiếu một trong các thứ này, kế toán có quyền tạm dừng thanh toán và yêu cầu bổ sung. Quy trình nên ghi rõ quyền này để người phụ trách quà không bị kẹt giữa xưởng hối thúc và kế toán từ chối mà không có căn cứ.

Cuối cùng, mọi câu hỏi về thuế và cách ghi sổ của từng khoản quà đều đi qua kế toán, và khi cần thì kế toán hỏi tiếp cơ quan thuế. Người phụ trách quà không tự trả lời những câu này cho đồng nghiệp hay đối tác.

Câu hỏi thường gặp

Quà lẻ giá trị nhỏ có cần xin duyệt không?

Không cần xin từng lần nếu nằm trong hạn mức tháng đã được duyệt cho người hoặc bộ phận đó. Nhưng vẫn cần ghi người nhận, dịp và nộp hoá đơn đúng hạn. Hạn mức thay cho việc xin duyệt, không thay cho việc ghi chép.

Người duyệt chi quà có nên khác người chọn nhà cung cấp không?

Nên khác khi có thể. Người chọn xưởng và người duyệt chi là hai vai kiểm tra lẫn nhau. Ở công ty nhỏ không tách được thì ít nhất có kế toán xem báo giá so sánh trước khi thanh toán.

Xưởng đòi đặt cọc trước khi có chữ ký duyệt thì làm sao?

Không tự ứng tiền cá nhân để đặt cọc. Dùng đường duyệt gấp đã quy định, hoặc thoả thuận với xưởng giữ lịch thêm vài ngày bằng văn bản. Nếu việc này lặp lại mỗi năm, hãy lập ngân sách và trình duyệt sớm hơn.

Có cần ba báo giá cho mọi đợt quà không?

Tuỳ quy chế mua sắm của công ty. Với đợt lớn, so vài báo giá là thói quen tốt và giúp giải trình. Với quà lẻ hoặc đặt lại cùng xưởng, cùng mẫu đã làm tốt năm trước, quy chế có thể cho phép miễn, miễn là ghi rõ lý do.

Tạm ứng mua quà quá hạn chưa hoàn ứng thì xử lý thế nào?

Kế toán nhắc bằng văn bản, người tạm ứng không được tạm ứng khoản mới cho tới khi hoàn. Cách xử lý tiếp theo, như khấu trừ hay xử lý kỷ luật, phải theo quy chế tài chính và nội quy lao động của công ty, không tự làm theo cảm tính.

Duyệt qua tin nhắn có giá trị không?

Có thể dùng làm căn cứ tạm nếu quy trình công ty cho phép và lưu lại được nội dung. Nên bổ sung tờ trình và chữ ký chính thức trong vài ngày sau, vì kế toán và kiểm tra nội bộ thường cần chứng từ đầy đủ hơn một dòng tin nhắn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138